الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

مقدمه 4

دقائق العلاج ( فارسي )

كليات علمى و عملى ، مقاله نخست در درمانهاى عام ، مقاله دوم در درمان - هاى خاص ، مقاله سوم درباره ساختن داروها ، مقاله چهارم در ساختن مركبات ، مقاله پنجم در پاره‌اى نوادر . با اين توضيح كه مؤلف ( ا ع ) در اين مقاله بمسائل مختلفى از قبيل درمانهاى روايت شده از اهل بيت عليهم - السلام و دستور به كار بردن بعض داروها و نيز مفردات پزشكى و غيره پرداخته‌اند . نكته قابل ذكر اين است كه مؤلف ( ا ع ) در موارد بسيارى به اين مسئله اشاره فرموده‌اند كه يك درمان يا يك دارو بوسيله خود ايشان شخصا و يا درباره يكى از نزديكانشان بآزمايش رسيده است و بخصوص بايد توجه داشت كه آن مرحوم در همه مسائل علمى و عملى اعم از پزشكى ، فيزيكى ، كيميا ( شيمى ) و مانند آن براى تجربه ارزش بسيار زيادى قائل بوده و چه در اين كتاب و چه در ساير كتب خود به اين مسئله اشاره فرموده‌اند و مثلا در خاتمه كتاب مرآت - الحكمة بعنوان نصيحت پس از سفارش درباره رجوع به قرآن و سنت و اخبار اهل بيت عليهم السلام و نيز گرفتن علم از استاد راهنمائى كه دلش بنور علم آل محمد عليهم السلام روشن باشد چنين نگاشته‌اند " اما آن ميزان خارجى كه آن را با چشمت مىبينى و با دستت عمل مىكنى و درستى يا نادرستى كار را عينا به چشم خودت آشكارا مىبينى دانشى است الهى و نبوى و علوى و هرمسى ، زيرا آنچه را كه پنهان است مشاهده مىكنى و از آنچه پوشيده است پرده برميدارى و حقايق بدون آنكه شكى در آن باشد مجسم مىگردد . " و نيز در خود كتاب دقايق العلاج مكررا سفارش فرموده‌اند كه سعى پزشك بايد بر اين باشد كه بر آزمايشهاى پيشين خود و يا كسان قابل اعتمادى كه مطلبى را آزموده‌اند تكيه كند و فقط بمطالعه آثار گذشته قناعت ننمايد .